Je kijkt in het mondje van je baby en ziet witte vlekjes op de tong of tegen de wangen. Is dat melk, of is het spruw bij je baby? Spruw is een onschuldige schimmelinfectie die vooral bij baby’s jonger dan 6 weken voorkomt. Vaak gaat het vanzelf over. Hier lees je hoe je het verschil met melkresten ziet, wanneer behandeling nodig is en hoe je voorkomt dat het blijft terugkomen.
Kort gezegd: spruw bij je baby
Spruw is een witte tong en witte plekjes in de mond, veroorzaakt door de gist candida. De plekjes gaan niet weg als je er met je vinger overheen gaat; melkresten wel. Drinkt je baby goed en heeft hij er geen last van, dan hoeft spruw niet behandeld te worden. Drinkt je baby onrustig of laat hij steeds de tepel los, overleg dan met je huisarts.
- Herkennen: witte tong, vaak ook plekjes tegen de wangen en op het gehemelte die niet wegvegen.
- Vaak vanzelf over: spruw duurt meestal 2 tot 3 weken.
- Behandelen als je baby er last van heeft: een vloeistof of gel op recept van de huisarts, en bij borstvoeding een crème voor je tepels.
- Schoon houden: kook spenen en fopspenen elke dag 3 minuten uit.
- Bellen: als je baby slecht drinkt, erg onrustig is aan de borst of fles, of als het na 2 tot 3 weken niet weg is.
Spruw of melk? Zo zie je het verschil
Na een voeding kan de tong van je baby ook wit zien van de melk. Met deze vergelijking zie je snel wat het is:
- Waar zit het? Melk zit vooral op de tong. Spruw zit op de tong en meestal ook tegen de binnenkant van de wangen en op het gehemelte.
- Gaat het weg met je vinger? Melkresten kun je wegvegen. Spruwplekjes blijven zitten.
- Hoe ziet de mond eromheen eruit? Bij spruw is de mond van binnen soms roder, of zie je rode, ronde plekjes.
- Hoe drinkt je baby? Met melkresten drinkt je baby gewoon. Bij spruw kan hij huilen tijdens het drinken, steeds naar de tepel happen en die weer loslaten.
Twijfel je? Wikkel een schoon, vochtig washandje om je vinger en ga er heel zacht overheen. Niet schrobben: als het blijft zitten, is het waarschijnlijk spruw.
Spruw baby symptomen: waar je nog meer op let
- Onrustig drinken: veel huilen bij de borst of fles, happen en loslaten.
- Rode billen met plekjes: dezelfde schimmel kan ook op de billen zitten en luieruitslag geven. Lees meer over luieruitslag bij je baby.
- Bij jou als je borstvoeding geeft: pijnlijke of glimmende tepels, velletjes op je tepels, of een brandende of stekende pijn in je borst, ook na de voeding.
Waardoor krijgt een baby spruw?
Spruw komt door candida, een gist die bij veel mensen gewoon op de huid en slijmvliezen leeft zonder klachten. Een baby kan de gist meekrijgen tijdens de geboorte, via een tepel waar de gist op zit, of via een speen of vinger. Omdat de afweer in de mond van een jonge baby nog niet sterk is, kan de gist daar makkelijk groeien. Spruw zegt dus niets over hoe goed je voor je baby zorgt.
Behandeling van spruw bij je baby: per leeftijd
Is behandeling nodig, dan schrijft de huisarts een middel tegen schimmel voor. Welk middel je baby krijgt, hangt af van de leeftijd:
- Jonger dan 4 maanden: een vloeistof (nystatine). Smeer die 4 keer per dag na een voeding in het mondje. Zijn de witte plekjes weg, ga dan nog 2 dagen door.
- 4 maanden of ouder: een gel (miconazol). Ook 4 keer per dag na een voeding. Smeer de gel goed uit en niet achter in de keel, zodat je baby zich er niet in kan verslikken. Zijn de plekjes weg, ga dan nog 1 week door.
Breng het middel met een schone vinger aan op de binnenkant van de wangen, het gehemelte, de binnenkant van de lippen en de tong. Een behandeling duurt meestal 1 tot 2 weken. Huismiddeltjes in het mondje, zoals azijn, zuiveringszout of olie, raden we af: Thuisarts noemt ze niet als behandeling.
Spruw en borstvoeding: jullie samen behandelen
Je kunt gewoon doorgaan met borstvoeding. Heeft je baby spruw en heb jij last van je tepels, behandel jullie dan tegelijk. Anders kan de schimmel heen en weer gaan tussen het mondje van je baby en jouw tepels.
- Koop een crème met miconazol bij de apotheek of drogist. Daar is geen recept voor nodig.
- Smeer de crème na elke voeding op je tepels.
- Was je tepels voor de volgende voeding met lauw water, zodat je baby de crème niet binnenkrijgt.
- Laat je tepels goed drogen voor je je bh aantrekt en gebruik zoogkompressen die lekkende melk opvangen.
- Behandel je tepels net zo lang als je je baby behandelt.
Doet het aanleggen pijn, dan kan een betere houding ook helpen. Lees de tips in borstvoeding aanleggen: zo gaat het goed.
Zo voorkom je dat spruw terugkomt: het schoon-plan
Hier wijkt het Nederlandse advies af van wat je op Amerikaanse sites leest. Thuisarts adviseert bij spruw wel om spenen dagelijks uit te koken:
- Elke dag: kook de spenen van flesjes en de fopspeen 3 minuten uit en bewaar ze droog en schoon.
- Na het kolven: doe alle kolfonderdelen in een pan water, laat ze 3 minuten koken en daarna goed drogen.
- Handen: was je handen voor elke voeding, na het verschonen en na de wc.
- Textiel: was kleding, spuugdoekjes en handdoeken waar melk of spuug op komt op 60 graden.
- Billen: zie je ook rode plekjes in de luier, noem dat bij de huisarts, zodat de billen meebehandeld kunnen worden.
Geef je flesvoeding? Dan geldt hetzelfde plan, zonder de tepelcrème. Meer over het schoonmaken van flessen voor onderweg lees je in flesvoeding onderweg.
Wil je bijhouden hoe je baby drinkt en hoeveel natte luiers er zijn? Gebruik het gratis voedings- en luierlogboek van onze gratis checklists.
Wanneer naar de huisarts?
- Je baby drinkt slecht of veel minder dan normaal.
- Je baby is tijdens de voeding erg onrustig: hij huilt veel of laat steeds de tepel of speen los.
- Je baby heeft plekken op de billen waardoor de huid stukgaat.
- De spruw is na 2 tot 3 weken nog niet weg, of komt steeds terug.
- Je baby heeft daarnaast minder natte luiers, is suf of lijkt ziek: bel dan dezelfde dag, buiten kantoortijd eerst de huisartsenpost (in Nederland). Lees ook wanneer je met je baby naar de huisarts gaat.
- Bij levensgevaar bel je 112.
Veelgestelde vragen
Is spruw bij een baby besmettelijk?
De gist die spruw geeft, hebben veel mensen al zonder klachten. Tussen het mondje van je baby en jouw tepels kan de schimmel wel heen en weer gaan. Daarom behandel je bij borstvoeding allebei en kook je spenen elke dag uit.
Hoe lang duurt spruw bij een baby?
Zonder behandeling duurt spruw meestal 2 tot 3 weken en het kan vanzelf weggaan. Met behandeling duurt het meestal 1 tot 2 weken. Is het na 2 tot 3 weken nog niet weg, bel dan je huisarts.
Kan een baby met flesvoeding ook spruw krijgen?
Ja. Spruw komt niet alleen bij borstvoeding voor; de gist kan ook via een speen of vinger in het mondje komen. Bij flesvoeding is het extra belangrijk dat je de spenen dagelijks 3 minuten uitkookt.
Kan ik spruw bij mijn baby natuurlijk behandelen, bijvoorbeeld met kokosolie?
Thuisarts noemt geen huismiddeltjes. Heeft je baby geen last, dan is wachten vaak genoeg, want spruw gaat dikwijls vanzelf over. Heeft je baby wel last, dan helpt het middel van de huisarts. Doe geen olie, azijn of zuiveringszout in het mondje.
Bronnen
- Thuisarts.nl (NHG): Mijn baby heeft spruw
- Thuisarts.nl (NHG): Hoe zorg ik dat mijn kind niet uitdroogt?
- Thuisarts.nl (NHG): medicijninformatie bij spruw (nystatine, miconazol), via Apotheek.nl
Dit is algemene informatie en geen medisch advies. Maak je je zorgen over je baby, bel dan je huisarts of buiten kantoortijd de huisartsenpost. Bij levensgevaar bel je 112.