Je voelt aan het voorhoofd van je baby en schrikt: het is gloeiend heet. Koorts bij een baby is meestal een teken dat het lichaam een virus opruimt, en vaak is je kind binnen een paar dagen weer de oude. Hier lees je hoe je goed meet, wat je zelf kunt doen en bij welke signalen je meteen de huisarts belt. De leeftijd van je baby maakt daarbij het grootste verschil.
Kort gezegd: wanneer is koorts bij je baby een reden om te bellen?
Je baby heeft koorts bij 38 graden of hoger, gemeten in de billen. Is je baby jonger dan 3 maanden, bel dan altijd meteen de huisarts, ook als hij niet erg ziek lijkt. Bij oudere baby’s zegt hoe ziek je kind is meer dan het getal op de thermometer. Bel direct bij alarmsignalen zoals sufheid, moeilijk ademen of weinig drinken.
- Koorts: 38 graden of hoger, het liefst gemeten in de billen.
- Jonger dan 3 maanden: altijd direct de huisarts bellen, buiten kantoortijd de huisartsenpost.
- Ouder dan 3 maanden: let op hoe je baby drinkt, reageert en ademt.
- Zelf doen: dunne kleding, vaak drinken aanbieden, regelmatig kijken.
- Paracetamol: niet nodig om de koorts omlaag te krijgen, alleen als je baby zich erg ziek voelt of pijn heeft.
Koorts baby per leeftijd: wat doe je?
| Situatie | Wat doe je? | Pijnstiller |
|---|---|---|
| Jonger dan 3 maanden, 38 graden of hoger | Bel direct de huisarts, buiten kantoortijd de huisartsenpost. Ook als je baby niet erg ziek lijkt. | Niets geven zonder overleg met de huisarts |
| 3 maanden of ouder, drinkt en reageert goed | Thuis verzorgen: luchtig aankleden, vaak drinken aanbieden, regelmatig kijken | Alleen paracetamol als je baby zich erg ziek voelt of pijn heeft |
| 3 maanden of ouder, met een alarmsignaal | Bel direct de huisarts of huisartsenpost (zie de lijst hieronder) | Overleg met de huisarts |
| Koorts na een vaccinatie | Meestal binnen 1 tot 2 dagen over. Jonger dan 3 maanden: bel de huisarts. | Alleen als je baby zich echt niet lekker voelt |
| Levensgevaar: reageert niet, ademt nauwelijks | Bel 112 | Niet van toepassing |
Bij een baby van een paar weken kun je aan de buitenkant nog weinig zien van hoe ziek hij is. Daarom is de grens bij 3 maanden zo strikt. Geef een baby onder de 3 maanden geen paracetamol voordat je de huisarts hebt gesproken.
Hoe meet je de temperatuur van je baby?
Volgens Thuisarts meet je het betrouwbaarst in de billen (anus) met een digitale thermometer. Bij baby’s jonger dan 3 maanden werkt alleen deze manier goed. Een oorthermometer is minder betrouwbaar. Doe een beetje vaseline op het puntje, leg je baby op zijn rug met de beentjes opgetrokken en schuif de thermometer voorzichtig een klein stukje naar binnen.
Eén keer per dag meten is genoeg. Blijven meten maakt je vaak onrustiger zonder dat het iets toevoegt. Kijk liever goed naar je baby zelf: drinkt hij, plast hij, en reageert hij nog op je als hij wakker is?
Zo zorg je thuis voor je baby met koorts
- Kleed je baby luchtig aan: dunne, losse kleding en in bed een laken of dun dekentje. Pak hem niet extra in.
- Bied vaak drinken aan: borstvoeding of flesvoeding, gerust vaker en kleiner. Koorts kost vocht.
- Houd de luiers in de gaten: minder dan de helft van normaal drinken, of meer dan 12 uur geen natte luier, is een reden om te bellen.
- Koel niet af met koud water: een natte doek of koud bad helpt volgens Thuisarts niet tegen koorts.
- Kijk regelmatig, ook in de nacht. Je baby slaapt gewoon op zijn rug in zijn eigen bedje.
Meer over een veilige slaapplek, ook als je baby ziek is, lees je in veilig slapen voor je baby. Spuugt je baby veel of geeft hij over bij de koorts, kijk dan bij spugen of overgeven bij je baby wanneer je moet bellen.
Paracetamol of zetpil bij koorts?
Een pijnstiller is niet nodig om de koorts te verlagen. Hoge koorts door een infectie, zelfs 40 graden, is volgens Thuisarts niet gevaarlijk en beschadigt de hersenen niet. Paracetamol kan wel helpen als je baby zich erg ziek voelt of pijn heeft. Het voorkomt geen koortsstuip.
- Jonger dan 3 maanden: geef niets zonder overleg met de huisarts.
- Vanaf 3 maanden: paracetamol als drank of zetpil. De dosering hangt af van het gewicht; volg de bijsluiter of vraag het de apotheek.
- Drank of zetpil: een zetpil wordt minder goed en minder voorspelbaar opgenomen. Drank heeft de voorkeur als je baby het binnenhoudt.
- Ibuprofen: volgens het Kinderformularium vanaf 3 maanden, maar niet bij waterpokken en niet als je baby te weinig drinkt. Geef het niet samen met paracetamol tegen koorts.
Koorts na een vaccinatie
Na een prik uit het Rijksvaccinatieprogramma kan je baby koorts krijgen. Meestal begint dat op de dag van de prik en is het binnen 1 tot 2 dagen over. Na de BMR-prik kan het pas 5 tot 12 dagen later komen. Is je baby jonger dan 3 maanden en krijgt hij koorts, bel dan ook na een vaccinatie de huisarts.
Lees ook: wat je doet bij pseudokroep en een blafhoest in de nacht.
Lees ook: wanneer naar de huisarts met je baby: het stoplicht van spoed tot consultatiebureau.
Lees ook: hand-voet-mondziekte bij je baby, ook met koorts.
Lees ook: uitdroging bij je baby herkennen en vaccinaties voor je baby: het schema per leeftijd.
Wanneer naar de huisarts?
Bel direct de huisarts, of buiten kantoortijd de huisartsenpost (spoedpost), als je baby koorts heeft en:
- jonger is dan 3 maanden;
- moeilijk wakker te krijgen is, kreunt of huilt en niet te troosten is;
- moeilijk of snel ademt;
- bleek of gevlekt ziet, of blauwe of grauwe lippen heeft;
- vlekjes heeft die niet wegtrekken als je erop drukt, bijvoorbeeld met een glas;
- steeds overgeeft of minder dan de helft drinkt;
- langer dan 12 uur geen natte luier heeft;
- een stuip heeft, ook als die al voorbij is;
- snel zieker wordt, anders is dan normaal, of opnieuw koorts krijgt nadat hij al beter leek.
- Is er levensgevaar, bijvoorbeeld als je baby niet meer reageert of nauwelijks ademt? Bel dan 112.
Je mag ook bellen als je gewoon het gevoel hebt dat het niet goed gaat. Jij kent je baby het best.
Veelgestelde vragen
Koorts baby en tandjes: hangt dat samen?
Veel ouders denken dat tandjes koorts geven. Volgens de JGZ-richtlijn Mondzorg is niet duidelijk of doorkomende tandjes echt verhoging veroorzaken. Heeft je baby 38 graden of meer, ga er dan niet van uit dat het de tandjes zijn en let op de signalen hierboven.
Mag een baby met koorts in bad?
Een kort, lauw badje mag als je baby dat fijn vindt. Het verlaagt de koorts niet, en een koud bad of koude doek helpt niet en voelt vaak naar. Droog je baby daarna goed af en kleed hem luchtig aan.
Wat is een koortsstuip?
Bij een koortsstuip raakt je kind kort buiten bewustzijn, wordt stijf of slap en kan schokken. Het komt voor tussen 6 maanden en 6 jaar. Leg je kind op zijn zij en bel direct de huisarts of huisartsenpost, ook als de stuip al voorbij is. Een koortsstuip is eng om te zien, maar volgens Thuisarts niet schadelijk.
Hoe lang duurt koorts bij een baby?
Koorts door een virus is vaak binnen een paar dagen tot een week weer weg. Er is geen vast aantal dagen waarna je moet bellen: het gaat erom hoe ziek je baby is. Wordt hij zieker, of komt de koorts terug nadat hij al opknapte, bel dan de huisarts.
Huilt je baby veel tijdens of na een ziekte en weet je niet meer wat je moet doen? Lees dan ook wat helpt bij een baby die veel huilt. Meer over ziek zijn en veiligheid vind je in onze gidsen over gezondheid en veiligheid.
Bronnen
- Thuisarts.nl (NHG): Mijn kind heeft koorts
- Thuisarts.nl (NHG): Mijn kind heeft een koortsstuip
- Thuisarts.nl (NHG): Mijn kind heeft bijwerkingen van een prik tegen ziektes
- Thuisarts.nl (NHG): Ik wil mijn kind een pijnstiller geven
- Kinderformularium.nl: Paracetamol; Ibuprofen
- JGZ-richtlijn Mondzorg (NCJ)
Dit is algemene informatie en geen medisch advies. Maak je je zorgen over je baby, bel dan je huisarts of buiten kantoortijd de huisartsenpost. Bij levensgevaar bel je 112.