Oorontsteking baby: herkennen, verloop en wanneer naar de huisarts

Je baby is al een paar dagen verkouden, slaapt ineens slecht, drinkt minder en zit steeds aan één oor. Dan kan het goed een oorontsteking bij je baby zijn. Het goede nieuws: de ergste pijn is meestal binnen 2 tot 3 dagen over, paracetamol helpt vaak goed en antibiotica zijn bijna nooit nodig. Hieronder lees je hoe je het herkent, wat normaal is per dag en wanneer je de huisarts belt.

Kort gezegd: oorontsteking bij je baby

  • Een middenoorontsteking begint meestal met een gewone verkoudheid en komt vooral voor bij kinderen onder de 5 jaar.
  • Baby’s drinken slecht, huilen snel, zitten aan het pijnlijke oor en slapen ’s nachts onrustig. Vaak hebben ze ook koorts.
  • De ergste klachten zijn meestal binnen 2 tot 3 dagen over. Onder de 2 jaar kan het ruim een week duren.
  • Paracetamol is de eerste keus tegen de pijn. Antibiotica geeft de huisarts alleen in bepaalde situaties.
  • Bel de huisarts bij oorpijn onder de 6 maanden, koorts onder de 3 maanden, pijn aan beide oren onder de 2 jaar, of als het na 3 dagen niet minder wordt.

Oorontsteking baby: zo herken je het

Een oorontsteking bij een baby herken je aan een combinatie van klachten, meestal tijdens of vlak na een verkoudheid: je baby drinkt slecht, huilt snel, zit steeds aan één oor, slaapt ’s nachts onrustig en heeft vaak koorts. Komt er vocht uit het oor, dan is het trommelvlies gescheurd. Zekerheid geeft de huisarts met een blik in het oor.

Je baby kan niet vertellen dat zijn oor pijn doet, dus let je op het totaalplaatje. Alleen aan het oor trekken zegt weinig: baby’s wrijven ook over hun oor als er een tandje doorkomt (lees meer over tandjes krijgen bij je baby). Deze signalen noemt Thuisarts.nl bij baby’s en jonge kinderen:

  • je baby is verkouden, of was dat net;
  • hij drinkt minder goed dan normaal;
  • hij huilt snel, is hangerig en voelt zich ziek;
  • hij zit steeds aan het oor dat pijn doet;
  • hij slaapt ’s nachts slecht;
  • hij heeft koorts (38 °C of hoger);
  • er komt vocht uit het oor, soms met wat bloed. Soms zie je alleen korstjes in de oorschelp of een vlek op het kussen.

Peuters kunnen er ook buikpijn, diarree of overgeven bij krijgen. Schrikt je kindje ’s nachts huilend wakker en is het moeilijk te troosten? Lees dan ook waarom je baby gillend wakker wordt.

Waarom krijgen baby’s zo vaak een oorontsteking?

Achter het trommelvlies zit een kleine ruimte: het middenoor. Daarvandaan loopt een smal gangetje naar de neus en keel, de buis van Eustachius. Bij een verkoudheid kan het virus via dat gangetje in het middenoor komen. Vaak komen er ook bacteriën bij.

Door de ontsteking kan het gangetje dichtzwellen. Het vocht zit dan gevangen en drukt op het trommelvlies, en dat doet veel pijn. Kinderen onder de 5 jaar krijgen het het vaakst. Na de puberteit komt een middenoorontsteking bijna niet meer voor.

Loopoor: als er vocht uit het oor komt

Staat er veel druk op het trommelvlies, dan kan er een klein scheurtje in komen. Er loopt dan vocht uit het oor: helder, pusachtig of met wat bloed. Dat ziet er heftig uit, maar het kan geen kwaad. De pijn is meestal juist snel weg zodra het trommelvlies scheurt. Een loopoor is meestal binnen een week weer droog en het scheurtje gaat vanzelf dicht.

  • Douchen mag gewoon.
  • Zwemmen niet: met het hoofd onder water kan je kind ineens duizelig worden.
  • Je baby hoort tijdelijk minder. Praat rustig en duidelijk.
  • Is het oor na een week nog niet droog, ga dan naar de huisarts.
  • Is het oor binnen een week droog, wacht dan nog een week en laat de huisarts kijken of het gaatje dicht is.
  • Heeft je kind trommelvliesbuisjes en een loopoor? Bel dan de huisarts of KNO-arts. Je kind krijgt dan meteen oordruppels met antibiotica.

Verloop dag voor dag: wat is normaal?

De meeste oorontstekingen genezen vanzelf. Met dit overzicht zie je of het verloop past bij wat je mag verwachten, of dat het tijd is om te bellen.

MomentWat is normaalWat doe je
Dag 1 tot 3De meeste pijn, vaak koorts, slecht drinken en onrustige nachtenParacetamol tegen de pijn, vaak kleine voedingen aanbieden, veel troosten
Na 3 dagenKoorts en pijn worden minderNiet minder? Bel de huisarts
Tot ruim een week (onder 2 jaar)Klachten kunnen langer aanhouden, maar nemen wel afBlijven ze gelijk of worden ze erger, bel dan
Na 2 dagen antibioticaKoorts en pijn nemen afNiet minder? Bel de huisarts opnieuw
LoopoorVocht uit het oor, pijn meteen minderNa een week niet droog: huisarts. Wel droog: een week later controle
Weken ernaSoms blijft er vocht achter het trommelvlies (slijmoor) en hoort je kind minderGaat meestal vanzelf over, soms pas na weken tot maanden. Twijfel je over het gehoor, bespreek het met de huisarts

Wat kun je zelf doen?

  • Paracetamol: begin altijd met paracetamol, dat werkt goed en heeft de minste bijwerkingen. De dosis hangt af van het gewicht; kijk in de bijsluiter of het Kinderformularium en lees hoe je het geeft in ons artikel over paracetamol voor je baby. Is je baby jonger dan 3 maanden, overleg dan eerst met de huisarts.
  • Eén pijnstiller: ibuprofen is niet de eerste keus. Wil je dat toch geven, overleg dan eerst met de huisarts of apotheek.
  • Drinken: bied vaker kleine voedingen aan en let op natte luiers. Lees hoe je uitdroging bij je baby herkent.
  • Neusdruppels: zoutoplossing helpt niet tegen de oorontsteking zelf. Voor neusdruppels met xylometazoline is geen bewijs, en ze kunnen bijwerkingen geven.
  • Slapen: troost je baby en leg hem gewoon op zijn rug in zijn eigen bedje. Tips vind je bij een zieke baby laten slapen.
  • Oordruppels: alleen als de huisarts of KNO-arts ze voorschrijft, bijvoorbeeld bij buisjes met een loopoor.

Antibiotica: wanneer wel en wanneer niet?

Een middenoorontsteking geneest bijna altijd vanzelf, ook als er bacteriën bij zitten. Daarom kiest de Nederlandse huisarts meestal voor pijnstilling en afwachten. Dat volgt de richtlijn van het NHG, de vereniging van huisartsen. Soms schrijft de huisarts wel antibiotica voor, bijvoorbeeld als:

  • je baby jonger is dan 6 maanden;
  • je kind erg ziek is of steeds zieker wordt, met meer koorts, slecht drinken of sufheid;
  • je kind jonger is dan 2 jaar en aan beide oren een ontsteking heeft;
  • koorts en pijn na 3 dagen nog niet minder zijn;
  • de ontsteking begint met een loopoor, of het oor langer dan een week blijft lopen;
  • je kind eerder een oor-operatie heeft gehad.

Zwemmen en vliegen met een oorontsteking

Met een loopoor mag je kind niet zwemmen tot de huisarts heeft gezien dat het gaatje in het trommelvlies dicht is. Dat controleert de huisarts ongeveer twee weken na het begin. Vliegen met een middenoorontsteking kan erg veel pijn doen, schrijft Thuisarts.nl. Staat er een vlucht gepland, overleg dan op tijd met de huisarts.

Steeds weer een oorontsteking?

Sommige kinderen krijgen de ene oorontsteking na de andere. Heeft je kind heel vaak een middenoorontsteking, of hoort het na een ontsteking lang slecht door een slijmoor, dan kunnen trommelvliesbuisjes soms helpen. Thuisarts.nl heeft een keuzehulp die je samen met de huisarts kunt doorlopen.

Wanneer naar de huisarts?

In Nederland bel je buiten kantoortijd eerst de huisartsenpost; ga er niet zonder te bellen naartoe. Twijfel je? Bel liever één keer te veel. Meer algemene signalen vind je in wanneer naar de huisarts met je baby.

  • Bel 112: je baby stopt met ademen, wordt blauw of grauw, is slap of reageert niet.
  • Bel direct de huisarts of huisartsenpost: je baby is jonger dan 3 maanden en heeft koorts (zie koorts bij je baby); hij is suf of moeilijk wakker te krijgen; hij drinkt minder dan de helft van normaal; hij wordt steeds zieker of de pijn wordt erger; hij heeft pijn als je op het bot achter het oor drukt, of het oor gaat van het hoofd afstaan.
  • Bel dezelfde dag de huisarts: je baby is jonger dan 6 maanden en heeft oorpijn; je kind is jonger dan 2 jaar en heeft pijn aan beide oren; je kind heeft trommelvliesbuisjes en een loopoor.
  • Bel de huisarts: koorts of pijn zijn na 3 dagen niet minder; na 2 dagen antibiotica is het niet beter; je kind heeft het downsyndroom en oorpijn.
  • Maak een afspraak: het loopoor is na een week niet droog, of een week nadat het oor droog is voor controle van het trommelvlies.

Veelgestelde vragen

Kan een baby een oorontsteking hebben zonder koorts?

Ja. Koorts hoort er vaak bij, maar niet altijd. Let daarom ook op slecht drinken, snel huilen, slecht slapen en zitten aan één oor, zeker tijdens een verkoudheid. Twijfel je, laat de huisarts dan in het oor kijken.

Hoe lang duurt een oorontsteking bij een baby?

De ergste klachten zijn meestal binnen 2 tot 3 dagen over. Bij kinderen onder de 2 jaar kan het ruim een week duren. Een loopoor is meestal binnen een week droog. Blijft er daarna vocht achter het trommelvlies zitten, dan kan het weken tot maanden duren voor je kind weer goed hoort.

Mijn baby heeft een dubbele oorontsteking: wat nu?

Is je kind jonger dan 2 jaar en heeft het pijn aan beide oren, bel dan de huisarts. In die situatie schrijft de huisarts eerder antibiotica voor. Geef intussen paracetamol tegen de pijn en bied vaak iets te drinken aan.

Wat als de antibiotica niet aanslaat?

Antibiotica heeft even tijd nodig. Zijn koorts of oorpijn na 2 dagen antibiotica nog niet minder, bel dan de huisarts. Die kijkt opnieuw en beslist wat er nodig is. Stop niet zelf met de kuur.

Mijn baby slaapt slecht door de oorontsteking. Wat helpt?

Pijn maakt de nachten onrustig. Paracetamol voor het slapengaan kan helpen, binnen de dosering van de bijsluiter. Troost je baby en leg hem daarna gewoon veilig op zijn rug in zijn eigen bedje, zoals in veilig slapen voor je baby. Meer over oorontsteking en andere gezondheidsvragen vind je in onze gids gezondheid en veiligheid.

Bronnen

Dit is algemene informatie en geen medisch advies.