Het begon met een snotneus en een kuchje, maar na een paar dagen hoest je baby meer, klinkt het vol en drinkt het slechter. De huisarts noemde het woord bronchiolitis, of je las het bij het RS-virus. Bij bronchiolitis baby-klachten zijn de kleinste takjes van de luchtwegen ontstoken. De meeste baby’s kunnen thuis uitzieken; het gaat erom dat je weet waar je op let en wanneer je belt.
Hieronder vind je wat bronchiolitis is, een eenvoudige check om de paar uur voor ademhaling, drinken en alertheid, wat je thuis kunt doen en wanneer je baby naar de huisarts of het ziekenhuis moet. Dit artikel hoort bij onze gids gezondheid en veiligheid van je baby.
Kort gezegd: bronchiolitis bij je baby
Bronchiolitis is een ontsteking van de kleinste takjes van de luchtwegen (de bronchioli), meestal door een virus. Het RS-virus is de bekendste oorzaak. Het komt vooral voor bij baby’s jonger dan 6 maanden. Er is geen medicijn tegen; baby’s die niet erg benauwd zijn en genoeg drinken, mogen thuis uitzieken.
- Klachten: veel hoesten, vol klinken door slijm, sneller ademen, slechter drinken, vaak wat koorts.
- Benauwd zie je aan sneller ademen, intrekkingen tussen de ribben en bewegende neusvleugels.
- Thuis: vaak kleine voedingen, zout water in de neus voor elke voeding, rust en een rookvrij huis.
- Antibiotica en hoestdrank helpen niet.
- Bel direct bij moeilijk ademen, stoppen met ademen, grauw of blauw worden, of suf zijn.
- Bel dezelfde dag als je baby minder dan de helft van normaal drinkt of jonger is dan 3 maanden.
Wat is bronchiolitis?
De meeste baby’s en peuters met het RS-virus of een ander verkoudheidsvirus worden alleen verkouden. Bij een deel, naar schatting zo’n 10 procent, raken ook de kleinste takjes van de luchtwegen ontstoken. Die zwellen op en raken vol slijm, waardoor ademen meer moeite kost. Hoe jonger de baby, hoe groter de kans dat het zo ziek wordt dat opname in het ziekenhuis nodig is.
Het virus gaat via druppeltjes bij hoesten en niezen, via handen en via speelgoed. In de winter gaat het rond op de opvang en in gezinnen; vaak is iedereen thuis tegelijk verkouden. Wil je weten hoe je je baby tegen het RS-virus beschermt, lees dan RSV baby over de RS-prik.
Bronchiolitis baby symptomen
- eerst een verkoudheid: snotneus, niezen, soms koorts
- daarna meer hoesten, vaak pijnlijk in de eerste dagen
- vol klinken door het slijm, soms piepend ademen
- sneller ademen
- minder willen drinken, soms alle voeding weigeren
- grieperig en hangerig zijn
Bij baby’s jonger dan 3 maanden kan het anders beginnen: met koorts, prikkelbaar gedrag en slecht drinken. Sommige heel jonge baby’s hebben korte ademstops en lopen blauw aan. Daarom gelden voor hen strengere belregels.
De ademhalings- en drinkcheck: om de paar uur
Bij bronchiolitis kan het in de loop van een paar dagen slechter gaan voordat het beter wordt. Met deze drie vragen houd je overdag en ’s nachts in de gaten of zorg thuis nog past. Kijk als je baby rustig ligt of slaapt, met het rompertje een stukje open.
- Ademhaling. Kijk naar de borst en buik. Gaat de huid tussen of onder de ribben naar binnen bij het inademen? Bewegen de neusvleugels mee? Hoor je kreunen of piepen? Ademt je baby veel sneller dan normaal, ook in rust? Dan is je baby benauwd: bel direct.
- Drinken. Houd bij hoeveel je baby drinkt per voeding, en tel de natte luiers. Drinkt je baby minder dan de helft van normaal, bel dan dezelfde dag. Signalen van te weinig vocht lees je in uitdroging baby.
- Alertheid. Reageert je baby op je als het wakker is, en is het goed wakker te krijgen? Een baby die suf is, steeds huilt of kreunt, of opeens een paar seconden stopt met ademen: bel direct, bij blauw of grauw worden 112.
Schrijf de tijden van voedingen en luiers op, zeker ’s nachts. Dan kun je de huisarts precies vertellen hoe het gaat. Het voedings- en luierlogboek uit onze gratis checklists helpt daarbij.
Bronchiolitis behandeling: wat kun je thuis doen?
Er is geen medicijn dat bronchiolitis geneest; het afweersysteem moet het virus zelf opruimen. De behandeling is ondersteunend: je baby helpen om goed te ademen en genoeg te drinken.
- Neus vrij voor elke voeding. Een verstopte neus maakt extra benauwd, en jonge baby’s ademen vooral door de neus. Druppels met zout water mag je regelmatig geven, in elk geval voor elke voeding. De huisarts kan adviseren om de neus te spoelen met een spuitje met zout water (NaCl 0,9%); doe dat alleen na overleg.
- Kleine voedingen, vaker. Een benauwde baby wordt snel moe van drinken. Bied de borst of fles vaker en korter aan.
- Paracetamol bij pijn of ziek voelen. Een zetpil kan helpen als je baby daardoor slecht drinkt; de dosis staat op de verpakking. Zie ook koorts baby.
- Geen rook. Zorg dat er nergens in de buurt van je baby gerookt wordt. Kinderen die met sigarettenrook in aanraking komen, lopen meer risico.
- Veilig slapen. Op de rug in een leeg bedje, zonder kussens of wiggen (zie veilig slapen baby). Laat je baby in deze dagen bij je op de kamer slapen, zodat je de ademhaling hoort.
Wat niet helpt: antibiotica (bronchiolitis komt door een virus), hoestdrank en stomen. Neusspray met xylometazoline is niet geschikt voor kinderen onder de 2 jaar, tenzij een arts het voorschrijft. Meer over een hoestende baby in de nacht lees je in baby hoest ’s nachts.
Welke baby’s lopen meer risico?
- baby’s jonger dan 6 maanden, en zeker jonger dan 3 maanden
- baby’s die te vroeg geboren zijn
- kinderen met een hart- of longziekte
- kinderen met downsyndroom
- kinderen met een slechte afweer
- kinderen die vaak in sigarettenrook zijn
Hoort je baby bij een van deze groepen en wordt het verkouden, bel dan eerder, dezelfde dag, de huisarts, huisartsenpost of kinderarts.
Ziekenhuis: wanneer en wat gebeurt er?
Baby’s die erg benauwd zijn of ernstige problemen hebben met drinken, worden opgenomen. In het ziekenhuis krijgt je baby zo nodig extra zuurstof, en vocht of voeding via een slangetje. Ook daar is de behandeling ondersteunend: het lichaam ruimt het virus zelf op. Heel jonge baby’s met ademstops blijven vaak een tijdje ter observatie.
Wanneer naar de huisarts?
- Bel 112 als je baby stopt met ademen en niet vanzelf weer begint, of blauw of grauw wordt.
- Bel direct de huisarts of huisartsenpost als je baby snel, moeilijk of piepend ademt, benauwd is in rust, intrekkingen tussen de ribben heeft, de neusvleugels laat meebewegen, steeds huilt of kreunt, suf is, of snel zieker wordt.
- Bel dezelfde dag als je baby minder dan de helft van normaal drinkt, jonger is dan 3 maanden, of in een risicogroep zit.
- Bel direct als je baby jonger is dan 3 maanden en koorts heeft (38 °C of hoger).
Buiten kantooruren bel je in Nederland eerst de huisartsenpost; in Vlaanderen de huisartsenwachtpost via 1733. Meer signalen staan in wanneer naar de huisarts met je baby.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt bronchiolitis bij een baby?
De meeste kinderen met het RS-virus zijn binnen 3 tot 7 dagen weer beter. Bij bronchiolitis kan het herstel langer duren, en het hoesten blijft vaak nog weken. Heeft je baby problemen met ademen, dan controleert de huisarts regelmatig hoe het gaat.
Is bronchiolitis besmettelijk?
Het virus dat bronchiolitis veroorzaakt wel. Het gaat via druppeltjes, handen en speelgoed. Kinderen jonger dan 2 jaar met het RS-virus kunnen tot 4 weken besmettelijk zijn. Verspreiding binnen een gezin is bijna niet te voorkomen, maar handen wassen en speelgoed schoonmaken helpt om pasgeboren broertjes of zusjes te beschermen.
Wat is het verschil tussen bronchiolitis en bronchitis?
Bij bronchiolitis zijn de allerkleinste takjes van de luchtwegen ontstoken; dat komt vooral bij baby’s en jonge kinderen voor. Bij bronchitis gaat het om de grotere luchtwegen. Bij een baby met hoesten en snel ademen bedoelt de huisarts meestal bronchiolitis.
Krijgt mijn baby na bronchiolitis vaker last?
Een deel van de kinderen die met bronchiolitis in het ziekenhuis lag, is bij een volgende verkoudheid opnieuw wat benauwd, met hoesten en piepen. De arts kan dan soms een pufje geven. Houd je kind in elk geval weg van sigarettenrook.
Bronnen
- Thuisarts.nl (NHG): Mijn kind heeft misschien het RS-virus (inclusief bronchiolitis)
- Thuisarts.nl (NHG): Mijn kind is verkouden
- St. Antonius Ziekenhuis, kindergeneeskunde: Acute lage luchtweginfectie (bronchiolitis, RSV)
- Richtlijnendatabase (NVK): Vernieuwde richtlijn Bronchiolitis bij kinderen
Dit is algemene informatie en geen medisch advies. Is je baby benauwd, bel dan direct de huisarts of huisartsenpost, en bij nood 112.