Baby hoest 's nachts: wat helpt en wanneer bellen

Het is twee uur ’s nachts, overdag was er niets aan de hand, en nu wordt je baby om de paar minuten wakker van het hoesten. En jij ook. Als je baby ’s nachts hoest, wil je drie dingen weten: is dit normaal, wat kun je nu veilig doen, en wanneer bel je de huisarts of huisartsenpost? Meestal komt het door een verkoudheid, en is rustige zorg thuis genoeg.

Hieronder vind je een nachtelijke hoestcheck met vier vragen, wat volgens Thuisarts helpt (en wat niet), en welke soorten hoest een andere aanpak vragen. Dit artikel hoort bij onze gids gezondheid en veiligheid van je baby.

Kort gezegd: baby hoest ’s nachts

Hoesten komt meestal door een virus en gaat bij de meeste kinderen binnen een week over, al kan het tot 4 weken duren. ’s Nachts lijkt het vaak erger. Wat helpt: de neus vrijmaken met zout water, vaak drinken en schone lucht. Hoestdrank helpt niet. Let vooral op de ademhaling en het drinken.

Zout water in de neus vlak voor de voeding en het slapen.
Vaak kleine voedingen: drinken helpt tegen de prikkel om te hoesten.
Ventileer en rook niet in huis.
Geen hoestdrank of hoesttabletten: ze helpen niet.
Geen honing onder de 1 jaar, geen menthol onder de 2 jaar, en baby’s laat je niet stomen.
Bel direct bij snel of moeilijk ademen, piepen, suf zijn of stoppen met ademen.

Waarom hoest mijn baby vooral ’s nachts?

Hoesten is de manier van het lichaam om keel, luchtpijp en longen schoon te maken. Bij een verkoudheid maakt het slijmvlies extra slijm, en een dichte neus laat je baby door de mond ademen. Daardoor droogt de keel uit en komt er meer prikkel om te hoesten. Liggen, een lichtere slaap door de dichte neus en een stil huis zorgen ervoor dat je elke hoest hoort.

Belangrijker dan hoe vaak je baby hoest, is hoe je baby tussen de hoestjes door ademt, drinkt en reageert.

De nachtelijke hoestcheck: 4 vragen

Hoest je baby je wakker? Haal even adem en loop deze vier vragen langs. Ze zijn gebaseerd op het belschema van Thuisarts.

Hoe ademt je baby tussen het hoesten door? Rustig, in een normaal tempo, zonder dat de huid tussen de ribben naar binnen gaat? Dan is dat geruststellend. Snel of moeilijk ademen, piepen of soms stoppen met ademen: bel direct de huisarts of huisartsenpost, bij stoppen met ademen of blauw worden 112.
Drinkt je baby nog? Wat minder dan normaal, maar nog wel natte luiers? Prima. Drinkt je baby minder dan de helft van normaal: bel dezelfde dag.
Hoe oud is je baby, en is er koorts? Is je baby jonger dan 3 maanden en hoest het: bel dezelfde dag. Jonger dan 3 maanden met koorts (38 °C of hoger): bel direct.
Welke kant gaat het op? Langzaam beter is geruststellend. Wordt je baby snel zieker, of komt de koorts terug na een paar dagen zonder: bel.

Valt alles aan de geruststellende kant, dan is zorg thuis voor vannacht een goed plan. Twijfel je, bel dan gewoon, ook midden in de nacht. In Nederland bel je buiten kantooruren de huisartsenpost, in Vlaanderen de huisartsenwachtpost via 1733.

Hoe klinkt de hoest?

Alleen een arts kan zeggen waar het hoesten door komt. Gebruik dit lijstje om te weten wat je aan de telefoon noemt, niet om zelf een diagnose te stellen.

Hoesten met een loopneus of dichte neus, verder vrolijk: meestal een verkoudheid. Zie verkouden baby.
Blaffende hoest, ’s avonds of ’s nachts benauwd: kan pseudokroep zijn. Zie pseudokroep baby.
Snel of piepend ademen, slechter drinken, steeds zieker: kan een ontsteking van de kleine luchtwegen zijn (bronchiolitis), vaak door het RS-virus. Bel dezelfde dag of direct.
Heftige hoestbuien, lang en gierend inademen: kan kinkhoest zijn. Is je baby jonger dan 1 jaar en heeft het heftige hoestbuien, bel dan dezelfde dag. Over de 22-wekenprik en de prikken van je baby lees je in vaccinaties baby.
Hoesten na het drinken, met spugen: vaak onschuldig, zie spugen baby. Gebeurt het vaak of verslikt je baby zich steeds, vraag het dan aan de huisarts of het consultatiebureau.

Wat helpt bij hoesten ’s nachts?

De neus vrij voor het slapen. Neusdruppels of spray met zout water uit de drogist houden de neus open, zodat je baby niet door de mond hoeft te ademen. De keel droogt dan minder uit. Je mag het zo vaak doen als prettig is, ook vlak voor het slapen.
Vaak drinken. Bied vaker de borst of de fles aan. Een slokje drinken helpt tegen de prikkel om te hoesten, en houdt je baby op vocht.
Schone lucht. Zet een raam of ventilatierooster open en laat niemand in huis of in de buurt van je baby roken. Rook en vapen geven extra prikkel om te hoesten.
Plat en veilig slapen. Leg je baby op de rug in een leeg bedje. Kussens horen tot 2 jaar niet in bed, ook niet om je baby hoger te leggen; zie veilig slapen baby.
Dichtbij. Laat je baby in een ziekennacht bij je op de kamer slapen in het eigen bedje, zodat je de ademhaling hoort. Meer tips voor gebroken nachten vind je in baby wordt ’s nachts wakker.

Wat je beter niet doet

Geen hoestdrank of hoesttabletten. Thuisarts zegt dat ze niet helpen: je kind gaat er niet minder door hoesten en ze lossen geen slijm op.
Geen antibiotica zonder arts. Hoesten komt meestal door een virus, en daar helpen antibiotica niet tegen.
Geen honing onder de 1 jaar. Voor oudere kinderen kan een lepel honing helpen, maar kinderen jonger dan 1 jaar mogen geen honing.
Geen menthol of smeersel bij kinderen onder de 2 jaar: ze kunnen er problemen met ademen door krijgen.
Niet stomen. Baby’s mogen niet stomen, de kans op verbranden is te groot.
Geen xylometazoline-neusspray onder de 2 jaar, behalve op recept.

Hoe lang duurt het hoesten?

Hoesten door een virus gaat bij de meeste kinderen binnen een week over. Het kan ook langer duren tot het helemaal stopt: tot 4 weken of nog wat langer. Krijgt je baby in de tussentijd een nieuw virus, dan kan het hoesten opnieuw beginnen. Daardoor lijkt het in de winter soms of je baby maandenlang hoest.

Lees ook: RSV bij je baby en bronchiolitis bij je baby.

Wanneer naar de huisarts?

Het belschema van Thuisarts voor een hoestend kind:

Bel 112 als je baby stopt met ademen, blauw of grauw wordt, of niet wakker te krijgen is.
Bel direct de huisarts of huisartsenpost bij snel of moeilijk ademen, piepen bij het ademen, suf zijn, soms stoppen met ademen, bloed ophoesten of snel zieker worden.
Bel dezelfde dag als je baby jonger is dan 3 maanden, jonger dan 1 jaar is met heftige hoestbuien, opnieuw koorts krijgt na een paar dagen zonder, ontroostbaar blijft huilen, minder dan de helft van normaal drinkt, of minder afweer heeft.
Bel op een werkdag als je je zorgen maakt over het hoesten, of als je baby langer dan 4 weken hoest maar verder niet ziek is.

Heeft je baby ook koorts, lees dan koorts baby. Meer signalen staan in wanneer naar de huisarts met je baby.

Veelgestelde vragen

Is het normaal dat mijn baby alleen ’s nachts hoest?

Bij een verkoudheid wel: liggen en een dichte neus maken het hoesten ’s nachts vaak erger. Ademt je baby rustig, drinkt het en heeft het natte luiers, dan is zorg thuis meestal genoeg. Komt het hoesten wekenlang elke nacht terug, of piept je baby erbij, laat het dan nakijken.

Mijn baby hoest veel in de slaap maar heeft geen koorts. Moet ik me zorgen maken?

Geen koorts is geruststellend, maar niet het enige wat telt. Loop de vier vragen van de hoestcheck langs: ademhaling, drinken, leeftijd en de richting waarin het gaat. Moeilijk ademen is altijd een reden om te bellen, ook zonder koorts.

Mag ik mijn baby hoestdrank geven?

Thuisarts raadt het af: hoestdrank helpt niet tegen hoesten en lost geen slijm op. Zout water in de neus, vaak drinken en schone lucht zijn de betere keus. Vraag bij twijfel de apotheek.

Mag ik het hoofdeinde van het bedje hoger zetten?

Leg in elk geval geen kussen, opgerolde handdoek of wig in het bedje: kussens horen tot 2 jaar niet in bed. Maak liever vlak voor het slapen de neus vrij met zout water, en leg je baby plat op de rug.

Hoest mijn baby van het tandjes krijgen?

Daar is geen goed bewijs voor. Omdat baby’s rond dezelfde leeftijd tandjes krijgen en vaak verkouden zijn, is het veiliger om het hoesten op zichzelf te bekijken met de hoestcheck. Welke klachten wel bij doorkomende tandjes horen, lees je in tandjes krijgen baby.

Tip: met het voedings- en luierlogboek uit onze gratis checklists zie je in een ziekennacht snel of je baby genoeg drinkt.

Bronnen

Dit is algemene informatie en geen medisch advies. Maak je je zorgen over de ademhaling van je baby, bel dan direct de huisarts of huisartsenpost, en bij nood 112.