Baby slapen met deken: wanneer dekbed en kussen?

Het ledikantje ziet er kaal uit, de kamer voelt fris en het zachte dekentje van de kraamvisite ligt nog in de kast. Mag je baby slapen met deken? Hieronder zie je per leeftijd wat kan, en hoe je je baby in zes stappen veilig toedekt. Het korte antwoord: in Nederland mag een lakentje met deken al vanaf de geboorte, als je het bedje kort en strak opmaakt.

Kort gezegd: vanaf wanneer mag je baby onder een deken slapen?

Een laken met een deken mag vanaf de geboorte, als je het bedje kort opmaakt en de deken aan de zijkanten en het voeteneinde stevig instopt. Zodra je baby gaat bewegen, vaak al na een paar weken, is een goed passende slaapzak veiliger. Een dekbed en een hoofdkussen raden de Nederlandse adviezen de eerste 2 jaar af.

Laken en deken: kan vanaf de geboorte, kort opgemaakt en strak ingestopt.
Slaapzak: de veiligste keuze zodra je baby beweegt. Een laken en deken heb je dan niet meer nodig.
Dekbed: niet in de eerste 2 jaar, ook niet als dekentje in een dekbedhoes.
Hoofdkussen: niet tot je kind minimaal 2 jaar is.
Altijd: het hoofdje blijft vrij en je baby krijgt het niet te warm.

Waarom een deken hier wel mag (en op Engelse sites niet)

Lees je Engelstalige websites, dan kom je vaak de regel tegen: geen deken in het hele eerste jaar. Dat is het Amerikaanse advies. De Nederlandse JGZ-richtlijn Preventie wiegendood, waar het consultatiebureau mee werkt, kiest een andere lijn: een deken en lakentje, rondom ingestopt, of een slaapzak zijn allebei veel veiliger dan een dekbed. Het gaat om twee risico’s: dat je baby onder het beddengoed schuift en dat hij het te warm krijgt. Een strak ingestopte deken die tot de schouders komt, laat je baby niet wegzakken. Een los dekbed doet dat wel, en het isoleert volgens de richtlijn evenveel als drie of vier dunne dekens.

Voor alle andere regels rond het bedje, zoals op de rug slapen en een eigen bedje, lees je de 4 regels voor veilig slapen. Dit artikel gaat alleen over de vraag wat er bovenop je baby mag, en vanaf wanneer.

Deken, slaapzak, dekbed of kussen: tabel per leeftijd

	Eerste weken (ligt nog stil)	Zodra je baby beweegt, tot 2 jaar	Vanaf 2 jaar
Slaapzak	Kan, in een goed passende maat	Het veiligst: geen ander beddengoed nodig	Kan nog steeds, in een passende maat
Laken en deken	Kan, kort opgemaakt en rondom ingestopt	Liever een slaapzak. Wel een deken? Kort en strak ingestopt	Kan
Dekbed (ook hoesdeken)	Nee	Nee: te warm en ligt los	De adviezen raden het alleen de eerste 2 jaar af
Hoofdkussen	Nee	Nee: niet nodig en kan de ademhaling belemmeren	De adviezen raden het tot minimaal 2 jaar af

De overstap naar een slaapzak hangt dus niet af van een vaste leeftijd, maar van het moment dat je baby gaat woelen en schuiven. Merk je dat je baby onder de deken uit beweegt of hem wegtrapt, dan is het tijd. Was je baby ingebakerd, lees dan bij inbakeren stoppen hoe je de overstap maakt.

Baby toedekken in bed: zo doe je het in 6 stappen

Begin met een stevig matras. Het matras past precies in het bedje, zonder kieren langs de rand. Trek het hoeslaken strak om het matras, eventueel met een molton hoeslaken eronder tegen zweet.
Leg je baby laag in het bedje. De voetjes liggen bijna tegen het voeteneinde. Zo is er onder de deken geen ruimte om naar beneden te schuiven.
Laken en deken tot de schouders. Niet hoger. Het hoofdje en de armpjes blijven boven het beddengoed.
Stop alles stevig in. Stop het laken en de deken goed onder het matras, aan beide zijkanten en bij het voeteneinde.
Kies de deken op de kamer. Hoe dikker de deken, hoe warmer. Een synthetische deken voelt lichter, maar is vaak net zo warm als katoen of wol. Een slaapkamer van 15 tot 18 °C is ideaal, meer daarover in de juiste temperatuur in de babykamer.
Check het nekje. Voel na een tijdje met de bovenkant van je vingers in het nekje. Lauw is goed. Klam of heet? Haal een laag weg. Een mutsje hoeft na de eerste dagen niet meer op in bed.

Wat er niet bij hoort: een dekbed, een opgevouwen deken in een hoes, een kruik die in bed blijft liggen, een schapenvacht of een losse extra deken bovenop.

Slaapzak of deken voor je baby?

Allebei kunnen ze veilig zijn, maar zodra je baby beweegt, raadt VeiligheidNL een slaapzak aan. Je baby kan dan niet onder het beddengoed kruipen, ligt nooit bloot en rolt als jonge baby minder makkelijk naar de buik. Bij voeden blijft de slaapzak warm, zodat je baby daarna niet in een koud bedje terugkomt. Let op de maat: de gaten voor de armpjes en het hoofdje mogen niet te groot zijn. Welke dikte past bij jouw kamer, zie je in de TOG-tabel per temperatuur. Voor koude nachten staan kledingtips bij je baby aankleden in de winter.

Slaapzak met deken: mag dat?

In een gewatteerde slaapzak is een deken overbodig. Gebruik je een dunne slaapzak en is het fris in de kamer, dan mag er een laken of dunne deken over. Maak het bedje dan net zo kort op, leg de deken dwars over het voeteneinde en stop hem rondom goed in. Combineer een slaapzak nooit met een dekbed: dat geeft een grote kans op oververhitting.

Vanaf wanneer een dekbed?

Volgens de JGZ-richtlijn zijn dekbedjes vaak te warm en daardoor riskant voor kinderen tot 2 jaar. Ze liggen bovendien los, waardoor je baby er makkelijk onder kan raken. Dat geldt ook voor een dekentje in een dekbedhoes, en een opgevouwen deken in een hoes is al snel te warm. VeiligheidNL zegt het kort: gebruik de eerste 2 jaar geen dekbed. Daarna mag het, maar de basis blijft gelijk: niet te warm, en het gezicht vrij.

Vanaf wanneer een kussen?

Een hoofdkussen is voor een baby niet nodig en kan de ademhaling belemmeren als je kindje er met het gezicht tegenaan draait. VeiligheidNL adviseert geen kussen tot je kind minimaal 2 jaar is. Hetzelfde geldt voor alles wat op een kussen lijkt: geen babynestje, zijligkussentje, hoofdbeschermer of grote knuffels in het bedje.

Wanneer naar de huisarts of het consultatiebureau?

Twijfel je welke deken of slaapzak bij je baby past, of is je baby te vroeg geboren of heeft hij een aandoening? Vraag het consultatiebureau om mee te denken.
Voelt het nekje in bed vaak klam of heet, ook met een dunne laag? Haal een laag weg en bespreek het met het consultatiebureau.
Heeft je baby koorts? Dek hem dan minder warm toe dan normaal, vaak is een laken genoeg. Meer over koorts lees je bij koorts bij je baby.
Is je baby jonger dan 3 maanden en heeft hij koorts, of reageert je kind met koorts minder of niet? Bel direct de huisarts, buiten kantoortijd de huisartsenpost.
Bel 112 als je baby niet ademt, blauw of grauw ziet of niet reageert.

Veelgestelde vragen

Mag mijn baby van 1 jaar met een deken slapen?

Ja, een laken en deken mogen, ook na de eerste verjaardag. Maak het bedje kort op en stop de deken stevig in. Een dekbed en een hoofdkussen raden de Nederlandse adviezen nog af tot je kind 2 jaar is. Slaapt je kind in een slaapzak, dan is een deken meestal niet nodig.

Waarom gebruik je laken en deken bij een baby?

Een lakentje met een deken zorgt voor goede ventilatie en is minder warm dan een dekbed. Omdat je ze strak onder het matras stopt, blijven ze op hun plek en schuift je baby er niet onder.

Mag een wollen dekentje in het ledikant?

Ja, als je het net zo kort en strak instopt als elke andere deken. Kijk vooral naar de dikte: hoe dikker de deken, hoe warmer. Wol, katoen en synthetische dekens schelen daarin minder dan je denkt. Voel in het nekje of je baby het niet te warm heeft.

Mag er een knuffel of knuffeldoekje in bed?

Grote knuffels horen niet in het bedje, omdat je baby er met het gezichtje tegenaan kan draaien. Een klein knuffeldoekje kan volgens VeiligheidNL wel.

Mijn baby woelt de deken steeds weg. Wat nu?

Dat is een teken dat je baby beweeglijker wordt, en dus het moment voor een slaapzak. Daarin kan je baby niet bloot komen te liggen en niet onder de deken schuiven. Leg er geen extra deken bovenop als de slaapzak al warm genoeg is.

Wil je het hele bedje in één keer nalopen? Download de gratis checklist veilig slapen. Meer over nachten en dutjes vind je in onze gids over slapen.

Bronnen

Dit is algemene informatie en geen medisch advies.