In het kraamboek stond iets over druppeltjes, de kraamverzorgster noemde het even, en nu sta je bij de drogist voor een schap vol flesjes. Heeft je baby echt vitamine D nodig, ook bij flesvoeding, en hoe lang eigenlijk? Hier lees je wat het Voedingscentrum en Thuisarts adviseren.
Je krijgt een overzicht per soort voeding, een check van het etiket in 3 stappen en een antwoord op wat je doet als je de druppels een keer vergeet. Het korte antwoord: elke dag 10 microgram, totdat je kind 4 jaar is.
Kort gezegd: vitamine D baby
Elke baby heeft dagelijks 10 microgram vitamine D nodig, vanaf een week oud tot 4 jaar, ook bij flesvoeding. Dat helpt rachitis voorkomen. Hoeveel druppels dat zijn, staat op het flesje. Bij een donkere of getinte huid blijft het advies een leven lang gelden.
- Hoeveel: 10 microgram vitamine D per dag.
- Vanaf wanneer: als je baby een week oud is.
- Tot wanneer: tot je kind 4 jaar is. Bij een donkere of getinte huid blijft extra vitamine D een leven lang nodig.
- Ook bij flesvoeding: ja. Er zit vitamine D in flesvoeding, maar het Voedingscentrum raadt toch druppels aan.
- Vitamine K is iets anders: die heeft je baby tot 13 weken nodig bij borstvoeding, of bij minder dan 500 ml flesvoeding per dag.
- Hoeveel druppels: dat verschilt per merk. Kijk altijd op het flesje.
Waarom heeft je baby vitamine D nodig?
Vitamine D zorgt voor een goede botopbouw en beschermt jonge kinderen tegen rachitis (Engelse ziekte), een aandoening waarbij het skelet vergroeit. Voor jonge kinderen is aangetoond dat een supplement dat risico verkleint. Daarom geldt het advies voor alle kinderen tot 4 jaar, ook als je zelf vitamine D slikt en ook als je baby veel buiten komt.
Het zegt dus niets over de kwaliteit van je borstvoeding. Het is een standaardadvies dat voor elk jong kind geldt.
Vitamine D en K per soort voeding
Vitamine D geldt voor iedereen, vitamine K hangt af van de voeding. Zo zie je in één keer wat bij jouw baby hoort:
| Voeding van je baby | Vitamine D per dag | Extra vitamine K per dag |
|---|---|---|
| Alleen borstvoeding | 10 microgram, tot 4 jaar | 150 microgram, vanaf 1 week tot 13 weken |
| Borstvoeding én flesvoeding, minder dan 500 ml fles per dag | 10 microgram, tot 4 jaar | 150 microgram, vanaf 1 week tot 13 weken |
| Flesvoeding, 500 ml of meer per dag | 10 microgram, tot 4 jaar | Niet nodig, er zit genoeg in de flesvoeding |
| Hypoallergene flesvoeding | 10 microgram, tot 4 jaar | 150 microgram, vanaf 1 week tot 13 weken |
Direct na de geboorte krijgen alle baby’s al vitamine K-druppels van de verloskundige of in het ziekenhuis. Weet je niet hoeveel flesvoeding je baby drinkt? Bij hoeveel voeding je baby nodig heeft staat een rekenregel. Je kunt de druppels bij de apotheek of drogist kopen, ook als combinatie van vitamine D en K.
Vitamine D druppels kiezen: de etiket-check in 3 stappen
De flesjes lijken op elkaar, maar de dosering niet. Controleer dit voor je begint:
- Zoek de hoeveelheid per dosis. Op het etiket staat hoeveel microgram (µg of mcg) er in één dosis zit. Het gaat om 10 microgram per dag. Hoeveel druppels dat zijn, verschilt per merk: houd je aan het flesje dat je in huis hebt.
- Kies liever vitamine D3. Op het etiket staat vitamine D3 (cholecalciferol) of soms D2 (ergocalciferol). Het lichaam neemt D3 beter op. Een goedkoper huismerk is even goed als een duurder merk.
- Kijk of er vitamine D bij zit in iets anders. Geef je een multivitamine, dan zit daar vaak al vitamine D in. Twijfel je over de hoeveelheid, vraag het de apotheker.
Een vaste plek en een vast moment helpen. Het Voedingscentrum tipt om het flesje op een zichtbare plek te zetten en er een afvinklijstje bij te leggen. Ons gratis voedings- en luierlogboek werkt daar ook goed voor.
Tot wanneer geef je vitamine D?
Het advies loopt door tot je kind 4 jaar wordt, ook als het al lang boterhammen eet. Gewoon eten levert jonge kinderen vaak niet genoeg op. Geef je druppels, dan hoef je geen speciale verrijkte producten zoals kinderkwark of peutermelk te kopen.
Heeft je kind een donkere of getinte huid? Dan maakt de huid minder vitamine D aan en is extra vitamine D een leven lang nodig. Je gaat na de vierde verjaardag dus gewoon door.
Woon je in Vlaanderen? Kind en Gezin adviseert 400 IE per dag (dat is 10 microgram), vanaf de geboorte tot 6 jaar. Volg daar dat advies.
Vergeten, of pas later begonnen?
Dit is een van de meest gestelde vragen, en het is geen reden voor paniek.
- Vitamine K een keer vergeten: volgens het Voedingscentrum is dat geen probleem. Je kunt de volgende dag extra druppels geven, maar dat hoeft niet.
- Vitamine D een keer vergeten: daar geeft het Voedingscentrum geen aparte regel voor. Ga de volgende dag gewoon verder met de normale hoeveelheid.
- Pas later begonnen, of al een tijdje niet gegeven: begin alsnog en bespreek het op het consultatiebureau. Ben je gestopt met vitamine K bij borstvoeding, overleg dan ook.
Kan je baby te veel vitamine D krijgen?
Te veel kan alleen als je langere tijd te veel supplementen gebruikt. Daarom is de hoeveelheid op het flesje belangrijk, en geef je niet meer dan het advies: meer levert geen extra gezondheidswinst op. Thuisarts waarschuwt ook dat de hoeveelheid op vitaminepillen meestal voor volwassenen geldt, en dat kinderen minder nodig hebben.
Heeft je baby per ongeluk meer gekregen dan de bedoeling is? Bel de huisarts of, buiten kantooruren, de huisartsenpost en houd het flesje bij de hand.
Van te veel vitamine K is in de praktijk geen sprake: het is niet schadelijk als je baby een keer druppels krijgt naast flesvoeding met vitamine K.
Wanneer naar de huisarts?
De druppels zelf zijn zelden een reden om te bellen. Neem wel contact op als:
- je baby vaak overgeeft, slecht drinkt of minder natte luiers heeft dan normaal; zie uitdroging bij je baby;
- je baby te vroeg geboren is, een aandoening heeft of andere medicijnen krijgt en je wilt weten of het advies voor jullie anders is;
- je vitamine K bij borstvoeding hebt overgeslagen of bent gestopt, en je wilt weten wat je nu moet doen;
- je je zorgen maakt over de groei van je baby. Dat kun je ook op het consultatiebureau bespreken.
Buiten kantooruren bel je in Nederland eerst de huisartsenpost, in Vlaanderen de huisartsenwachtpost via 1733. Bij een noodgeval bel je 112. Meer weten? Lees wanneer je met je baby naar de huisarts gaat.
Veelgestelde vragen
Vitamine D druppels baby: olie of water?
Het Voedingscentrum noemt geen voorkeur tussen druppels op olie- of waterbasis. Vitamine D wordt het best opgenomen als er ook wat vet aanwezig is. Kijk vooral of er 10 microgram per dosis in zit en vraag de apotheker als je twijfelt.
Zijn vitamine D-druppels met propylgallaat (E310) veilig?
Vanaf 4 maanden krijgen kinderen via de druppels in ieder geval niet te veel van deze stof binnen. Voor baby’s jonger dan 4 maanden is dat nog niet bekend. Wil je het vermijden, kijk dan of ‘propylgallaat’ of ‘E 310’ op het etiket staat.
Krijgt mijn baby krampjes van vitamine D-druppels?
In de adviezen van het Voedingscentrum en Thuisarts vind je geen verband tussen deze druppels en krampjes. Onrust na de voeding heeft vaak een andere oorzaak: lees meer bij krampjes bij je baby. Twijfel je, bespreek het op het consultatiebureau en stop niet zomaar.
Heeft mijn baby ook vitamine D nodig als hij in de zomer buiten is?
Ja. Zonlicht is voor veel mensen de belangrijkste bron, maar het advies voor kinderen tot 4 jaar geldt het hele jaar. Je hoeft een baby dus niet extra in de zon te leggen om vitamine D te krijgen.
Vitamine D baby: wordt het vergoed?
Nee, ook als een arts het voorschrijft valt het buiten de basisverzekering. Je kunt de druppels zelf kopen bij de drogist, supermarkt of apotheek.
Wil je meer weten over voeding en vitamines? Kijk in de gids over voeding of lees fabels over borstvoeding.
Bronnen
- Voedingscentrum: Vitamines voor je baby naast borstvoeding
- Voedingscentrum: Vitamines voor je baby naast flesvoeding
- Voedingscentrum: Vitamine D
- Voedingscentrum: Vitamine K
- Thuisarts (NHG): Heeft mijn kind extra vitamines nodig?
- Kind en Gezin: Veelgestelde vragen over flesvoeding
Dit is algemene informatie en geen medisch advies. Heb je vragen over vitamines voor je baby, bespreek ze dan met het consultatiebureau, de huisarts of de apotheker.