Baby loopt nog niet: wat is normaal per leeftijd en wanneer bespreek je het?

Het kindje van de buren rent al door de kamer, maar jouw baby loopt nog niet. Op elk verjaardagsfeestje krijg je dezelfde vraag, en stiekem ga je twijfelen. In dit artikel zie je per leeftijd, van 11 tot 20 maanden, wat bij lopen normaal is, hoe je je kind op weg helpt en wanneer je het bespreekt met het consultatiebureau.

Het korte antwoord: lopen heeft een heel brede marge. Veel kinderen lopen pas tussen 1 en 1,5 jaar los, en dat is gewoon. Wat telt, is dat je kind vooruitgaat.

Kort gezegd: wanneer is het normaal dat je baby nog niet loopt?

Loopt je baby met 12 tot 15 maanden nog niet, dan is er meestal niets aan de hand. Volgens de JGZ-richtlijn lopen 9 van de 10 kinderen uiterlijk met 18 maanden los. Tot die tijd telt dat je kind vooruitgaat: optrekken, langs de bank lopen, aan je hand stappen. Loopt het met 18 maanden nog niet los, bespreek dat met het consultatiebureau.

  • Rond 1 jaar leren de meeste kinderen lopen met hulp: aan je handen of langs de bank.
  • 9 van de 10 kinderen lopen uiterlijk met 15 maanden langs meubels en uiterlijk met 18 maanden los.
  • Billenschuivers en kinderen die het kruipen overslaan, lopen vaak wat later los.
  • Een loopstoeltje helpt niet om eerder te lopen. VeiligheidNL en de Consumentenbond raden het af.
  • Altijd bespreken: je kind raakt iets kwijt wat het al kon, gebruikt één kant van het lichaam duidelijk minder of loopt steeds op de tenen.

Baby loopt nog niet: wat is normaal per leeftijd?

De tabel is gebaseerd op de P90-waarden uit de JGZ-richtlijn Motorische ontwikkeling: de leeftijd waarop 9 van de 10 kinderen een vaardigheid uit het Van Wiechenonderzoek laten zien. Dat onderzoek gebruikt het consultatiebureau in Nederland bij elk kind. Is jouw kind later dan die leeftijd, dan hoort het bij die ene op de tien. Dat betekent niet meteen dat er iets mis is, maar het is wel het moment om mee te laten kijken.

LeeftijdWat veel kinderen doenOok nog normaalBespreek het als je kind
11 tot 12 maandenKruipt, schuift of rolt zich vooruit, trekt zich op tot staan, loopt soms al een stukje langs de bankNog niet langs meubels lopen, nog niet los staanZich rond 1 jaar nog niet optrekt tot staan (9 van de 10 kinderen doen dat uiterlijk met 12 maanden)
13 tot 14 maandenLoopt langs de bank en aan je handen, sommige kinderen zetten hun eerste losse stapjesNog niet los lopen, ook niet een paar stapjesZich op geen enkele manier verplaatst, of zich nog steeds niet optrekt tot staan
15 tot 16 maandenSteeds meer kinderen staan even los en zetten stapjes alleen, anderen lopen nog langs de bankNog niet los lopen, zolang je kind langs meubels loopt en vooruitgaatNog niet langs meubels loopt (9 van de 10 kinderen doen dat uiterlijk met 15 maanden)
17 tot 18 maandenDe meeste kinderen lopen los, vaak nog wiebelig en met de voeten wijd uit elkaarWiebelig lopen en vaak vallenMet 18 maanden nog niet los loopt (9 van de 10 kinderen kunnen het dan)
19 maanden en ouderLoopt los en wordt steeds stabielerNog wat onhandig lopen en af en toe struikelenNog niet kan staan of lopen: de JGZ-richtlijn noemt dat vanaf 18 tot 20 maanden een alarmsignaal. Bel het consultatiebureau als je dat nog niet deed.

Kijk daarbij vooral naar de richting, niet naar de kalender. Het Nederlands Jeugdinstituut noemt ongeveer vier maanden tussen het moment dat kinderen langs de rand van de box of de bank lopen en het moment dat ze zonder steun lopen. Loopt je kind pas sinds kort langs de bank, dan kan los lopen dus nog wel even duren.

Wat er verder rond de eerste verjaardag gebeurt, lees je in ontwikkeling baby 1 jaar. Voor het hele tweede jaar, met praten, spelen en de vaste bezoeken, zie de ontwikkeling van je dreumes van 12 tot 24 maanden.

Van optrekken tot los lopen: de stappen ervoor

Lopen is het laatste stukje van een lange reeks. Volgens de JGZ-richtlijn ontwikkelt het doelgerichte kruipen zich tussen 6 en 12 maanden en leert een kind rond 1 jaar lopen met hulp. Daarna volgen twee grote mijlpalen: los staan en lopen zonder hulp. In de praktijk ziet dat er vaak zo uit:

  1. Zich optrekken tot staan aan de bank, de box of jouw benen.
  2. Langs meubels lopen, zijwaarts en met steun van twee handen.
  3. Aan jouw handen of aan één hand lopen.
  4. Even los staan zonder vast te houden.
  5. Een paar losse stapjes, bijvoorbeeld van de bank naar jou.
  6. Los lopen, eerst wiebelig en daarna steeds stabieler.

Niet elk kind doet elke stap. Sommige kinderen slaan het kruipen over of schuiven zittend op hun billen vooruit. Volgens de JGZ-richtlijn lopen deze billenschuivers vaak iets later los. Hoe je kind zich in de maanden daarvoor beweegt, lees je in ontwikkeling baby 11 maanden.

Waarom loopt mijn baby nog niet?

  • Eigen tempo. Baby’s ontwikkelen zich allemaal op hun eigen manier en in hun eigen tempo, schrijft het NJI. Het ene kind staat met 10 maanden, het andere neemt er ruim de tijd voor.
  • Al snel op een andere manier. Een kind dat hard kruipt of billenschuift, komt overal al waar het wil. Dan voelt lopen minder nodig.
  • Voorzichtig karakter. Sommige kinderen proberen pas een stapje als ze echt stevig staan.
  • Andere dingen eerst. Soms gaat alle energie even naar handjes of geluidjes. Ideeën voor spelen met de handjes vind je bij fijne motoriek baby.
  • Te vroeg geboren. Vraag het consultatiebureau met welke leeftijd zij rekenen als je kind te vroeg is geboren.
  • Weinig vrije beweegruimte. Veel tijd in een loopstoeltje, jumper of wipstoel geeft minder echte oefening. Volgens de Consumentenbond hebben kinderen juist een reden nodig om te gaan staan en lopen.

Lopen stimuleren: zo help je je kind op weg

  • Geef vloertijd. Veel vrij bewegen op een veilige vloer bouwt kracht en evenwicht op.
  • Maak langs lopen makkelijk. Zet een stevige bank en een lage tafel op een kleine stap afstand van elkaar, zodat je kind van het ene naar het andere kan. Alles waar je kind zich aan optrekt, moet stevig staan en niet kunnen omvallen.
  • Geef een reden. Leg een lievelingsspeeltje net buiten bereik op de bank, of ga een stukje verderop zitten met je armen open.
  • Blote voeten binnen. Kinderen leren graag lopen op blote voeten, schrijft het NJI. Zo voelen ze de vloer en vinden ze makkelijker hun evenwicht.
  • Loopkarretje in plaats van loopstoeltje. Staat je kind al en loopt het langs meubels, dan kan een duw- of loopkarretje helpen. Een karretje met wieltjes die niet te makkelijk rollen, geeft in het begin meer steun.
  • Laat je kind het tempo bepalen. Samen aan de hand lopen is leuk, maar duwen of trekken helpt niet. Elk klein stapje vooruit telt.

Al dat oefenen kan je kind flink moe maken en de dutjes door elkaar schudden. Een voorbeelddag vind je in het slaapschema voor 13 maanden.

Checklist: dit vertel je het consultatiebureau

In Nederland kun je het consultatiebureau altijd bellen; je hoeft niet te wachten op de volgende afspraak. Woon je in Vlaanderen, dan kun je met een kind tot 3 jaar gratis terecht bij een consultatiebureau van Kind en Gezin, dat de ontwikkeling ook volgt met het Van Wiechenonderzoek. Met deze lijst heb je alles bij de hand:

  • Hoe verplaatst je kind zich nu: kruipen, billenschuiven, rollen of langs de bank?
  • Sinds wanneer trekt het zich op tot staan, en sinds wanneer loopt het langs meubels?
  • Gebruikt je kind beide armen en benen even goed, of valt je een verschil tussen links en rechts op?
  • Staat of loopt je kind vaak op de tenen?
  • Is je kind iets kwijtgeraakt wat het al kon?
  • Hoe gaat de rest van de ontwikkeling: brabbelen, wijzen, eerste woordjes, spelen met de handjes?
  • Is je kind te vroeg geboren, en hoeveel weken?
  • Hoeveel tijd zit je kind per dag in een loopstoeltje, jumper of wipstoel?
  • Neem een kort filmpje mee van hoe je kind thuis beweegt. Op het bureau laat het dat misschien niet zien.

Wanneer naar de huisarts?

Is je kind gezond en loopt het alleen wat later, dan is het consultatiebureau je eerste adres. Bel de huisarts als je kind:

  • opeens niet meer wil staan of lopen, of mank gaat lopen;
  • pijn lijkt te hebben aan een been, heup of voet;
  • daarbij koorts krijgt, of steeds zieker wordt;
  • iets verliest wat het al kon, zoals staan of langs de bank lopen;
  • één arm of been duidelijk minder gebruikt dan de andere.

Thuisarts beschrijft dat plotseling mank lopen bij kinderen vaak komt door een heupontsteking die vanzelf overgaat, maar dat je de huisarts belt als er koorts bij komt of de pijn erger wordt. Buiten kantoortijd bel je in Nederland de huisartsenpost. Bij een noodgeval bel je 112. Meer over groeien en bewegen vind je in onze gids over ontwikkeling en in het overzicht ontwikkeling baby per maand.

Veelgestelde vragen

Wanneer gaat een baby gemiddeld lopen?

Een vaste leeftijd is er niet. Volgens het Nederlands Jeugdinstituut lopen de meeste kinderen tussen 8 en 15 maanden aan de hand, en lopen ze rond 18 maanden los. De JGZ-richtlijn ziet 18 maanden als het moment om los lopen vast te stellen: 9 van de 10 kinderen kunnen het dan.

Baby loopt nog niet op 15 maanden: is dat normaal?

Ja, meestal wel. Op 15 maanden lopen veel kinderen nog langs de bank of aan je hand. Let vooral op of je kind langs meubels loopt: 9 van de 10 kinderen doen dat uiterlijk met 15 maanden. Doet je kind dat nog niet, noem het dan bij het consultatiebureau.

Kind loopt nog niet met 18 maanden: wat nu?

Bespreek het met het consultatiebureau, ook als je kind verder vrolijk en actief is. Vaak is er niets aan de hand, zeker bij billenschuivers, maar op deze leeftijd is het goed als de jeugdarts meekijkt. Neem de checklist hierboven mee, dan heb je alles bij de hand.

Wanneer gaat een baby los lopen als hij al langs de bank loopt?

Dat verschilt per kind. Het NJI noemt ongeveer vier maanden tussen langs de rand lopen en lopen zonder steun. Een kind dat net langs de bank schuifelt, heeft dus vaak nog wat tijd nodig voordat het zelfstandig loopt.

Helpt lopen achter een loopwagen?

Een duw- of loopkarretje kan een prima hulpmiddel zijn als je kind al staat en langs meubels loopt. Een loopstoeltje, waarin je kind zit, is iets anders: VeiligheidNL en de Consumentenbond raden het af. Kinderen leren er niet sneller door lopen, en ze hebben er meer kans op een ongeluk in huis.

Bronnen

Dit is algemene informatie en geen medisch advies. Maak je je zorgen over hoe je kind beweegt, neem dan contact op met het consultatiebureau of de huisarts.